کنجد های موجود در بازار ایران غالبا به دو دسته ی ایرانی و خارجی تقسیم می شوند و کنجد های خارجی تحت دو عنوان با پوست و بدون پوست وارد ایران میشوند.
الف)کنجد های ایرانی:معمولا کنجد در اکثر مناطق ایران قابل کشت میباشد .و کیفیت و کمیت کنجد تولید شده در مناطق مختلف کاملا متفاوت است .در نیمه شمالی کشور با اینکه کنجد دارای کیفیت مطلوبی می باشد ولی کشت در این نواحی بسیار کم میباشد و حتی جوابگوی مصرف همان مناطق هم نیست .
طبق تحقیقات تبدال بیشترین کشت کنجد درنیمه جنوبی و بالاخص در نیمه جنوب غرب کشور اتفاق میافتد و کنجد های نواحی جنوب غرب از لحاظ مرغوبیت دارای کیفیت مطلوب و قابل ملاحظه ای هستند .
ب)کنجد های خارجی:کنجد های خارجی معمولا به دو نوع با پوست و بدون پوست وارد میشوند که بیشترین سهم واردات مربوط به کنجد های با پوست می باشد.
پ)مبدا اصلی کنجد های بدون پوست کشور هند و البته اخیرا از پاکستان هم این نوع کنجد وارد ایران میشود.مصرف کنجد های بدون پوست صرفا در صنایع نان ،کیک و کلوچه و بیسکوییت می باشد.شایان ذکر است که برخی از کنجد های بدون پوست از مبدا هندوستان به وسیله نوعی سود پوست کنده میشوند که مصرف کننده باید به این نکته توجه داشته باشد؛ چرا که بوی ناشی از مصرف سود در کنجد مانده و این موضوع میتواند در طعم و مزه نهایی محصول تاثیر گذار باشد .
|
پ2)کنجد های با پوست :این کنجد ها معمولا از کشورهای پاکستان ،افغانستان،سودان و اتیوپی وارد ایران میشوند.با داده های تبدال البته کنجد از سایر کشور ها هم وارد ایران می شوند اما در مقابل کنجد های وارداتی از این 4 کشور مقدار ان ها بسیار ناچیز است و بخت و اقبالی در بازار ایران ندارند . |
کنجد پاکستانی :این کنجد دارای رنگ روشنی ست و همیشه فراوان ترین بار در بازار است .اگر هدف از مصرف این کنجد تولید روغن باشد از 47 الی 50درصد روغن دهی دارد و رنگ روغن آن زرد و و دارای طعمی ملایم است .کنجد های پاکستانی در تولید ارده نیز نقش بسزایی دارند و بازه تبدیل آن ها در تولیدی بازرگانی تبدال از 82 الی 85 در صد می باشد.ارده این کنجد دارای رنگ روشنی ست ولی متاسفانه از لحاظ طعم از امتیاز خوبی برخوردار نیست و مزه آن کمی به سمت تلخی میرود ولی با توجه به فراوانی در بازار سهم قابل توجهی از تولید را به خود اختصاص داده است .
کنجد افغانی :طبق داده های کاملا تجربی گروه تبدال ؛کنجد های افغانی از لحاظ رنگ تیره ولی معمولا شیرین هستند.در مواردی که هدف مصرف این کنجد،تولید روغن باشد از 49 الی 52 درصد روغن دهی داشته ولی در بعضی از مواقع رنگ روغن حاصله شبیه به رنگ روغن زیتون و طعم این روغن نیز تند میباشد.در تولید ارده نیز با توجه به بوجار ضعیف اکثر بارهای افغانی ،حدود 20 درصد افت حاصل از پوست گیری اتفاق می افتد .که متاسفانه یکی از عوامل عدم استقبال از خرید،توسط تولید کنندگان می باشد و در مقابل تمام عیوب این کنجد ،طعم شیرین این کنجد در تولید ارده یکی از نقاط قوت در خرید میباشد .
شایان ذکر است که در کنار شیرینی،معمولا طعم و بوی نامطبوعی در بعضی از کنجد های افغانی وجود دارد که دلیل آن شرایط نامناسب برداشت و نگه داری در مبدا می باشد و لذا پیدا کردن بک کنجد افغانی با کیفیت قابل قبول در بازار ایران کار سخت و دشواری ست.
کنجد سودان و اتیوپی :این کنجد ها با توجه به قیمت بالاتر و روغن دهی پایین تر نسبت به پاکستانی و افغانی در تولید روغن هیچ شانسی ندارند و معمولا به این منظور مورد استفاده قرار نمیگیرند. ولی با توجه به بوجار فوق العاده ،خوش رنگی و طعم شیرینشان یکی از بهترین گزینه ها جهت تولید ارده کنجد تبدال میباشد.
بعد مسافت یکی از عوامل موثری ست که قیمت کنجد های آفریقایی را همیشه بالاتر از سایر کنجد ها قرار میدهد.این نکته را میتوان جز یکی از امتیازات منفی این کنجد به حساب آورد .ولی مهم ترین امتیاز منفی این کنجد عدم وجود همیشگی آن در بازار می باشد.

